Bạn đời và công thức ba người bạn

Chọn bạn đời, chúng ta thường có một danh sách tiêu chuẩn. Ngoại hình, tính cách, học vấn, nghề nghiệp, gia đình… Có người đạt gần hết danh sách, sống cùng vẫn thấy thiếu. Có người chẳng giống hình dung ban đầu, ở bên nhau lại thấy vừa vặn.

Bởi chất lượng của một cuộc hôn nhân không chỉ nằm ở việc mỗi người tốt đến đâu, mà còn ở việc hai người có thể trở thành những người bạn như thế nào của nhau.

Bạn đời, một người đi với ta cả đời, khi bóc tách ra bao gồm ba người bạn.

Ba người bạn ấy giúp ta lựa chọn khi còn độc thân, đồng thời giúp ta xây dựng cuộc sống khi đã có gia đình. Lấy nhau rồi, đâu có nghĩa là đã trở thành bạn của nhau trong tất cả mọi chuyện.

Người bạn đầu tiên là bạn tình.

Đó là người khiến ta muốn gần, muốn chạm, muốn ôm. Một người có thể đáp ứng đủ các tiêu chuẩn trên giấy, nhưng ngồi cạnh lại chẳng thấy rung động gì. Cái đầu đã đồng ý mà cơ thể vẫn chưa chịu ký tên.

Điều kiện cần đầu tiên là tương thích về mặt vật lý. Hai người phải có sự hấp dẫn về cơ thể đối với nhau. Không cần đẹp theo tiêu chuẩn của thiên hạ, nhưng phải có điều gì đó khiến người này muốn đến gần người kia.

Một bản năng quan trọng của động vật là duy trì nòi giống. Con người cũng mang phần bản năng ấy, dù đời sống thân mật của chúng ta còn gắn với tình yêu, niềm vui và sự gắn bó. Chọn người vì thế không hoàn toàn là một quyết định có ý thức.

Ta có thể vô thức bị thu hút bởi một cô gái nhỏ nhắn hơn mình, hoặc một chàng trai cao lớn hơn mình. Có người đàn ông thích cảm giác đủ mạnh để ôm trọn, che chở và chủ động dẫn dắt. Có người phụ nữ thích được ôm gọn, được buông lỏng trong vòng tay người mình tin tưởng.

Nói mạnh hơn, có người thích cảm giác “áp đảo”, có người thích cảm giác “được áp đảo”. Sự mạnh mẽ của một người gặp đúng mong muốn được bao bọc của người kia, tạo nên sức hút. Một người phụ nữ cao lớn, có tính cách mạnh mẽ, đôi lúc dành cả đời chỉ để tìm được một người có thể "áp đảo" được mình, tuy rằng rất khó.

Điều kiện cần là hấp dẫn nhau. Không phải anh nhất định phải cao hơn em bao nhiêu centimet.

Điều kiện cần tiếp theo là tương thích về mặt hóa học. Hiểu theo cách gần gũi là có “vừa mũi” nhau không.

Có một anh, người ngoài nghĩ “Sao anh này hôi thế?”, nhưng người yêu vẫn quấn quýt. Với cô ấy, cái mùi ấy có khi lại dễ chịu. Nói vui, hai người tương thích về mặt hóa học.

Xa nhau, có khi nhớ nhất cái mùi.

Mùi tóc, mùi da, mùi chiếc áo vừa mặc. Người ngoài chẳng thấy có gì đặc biệt, mình lại thấy thiếu đúng cái mùi quen thuộc ấy.

“Hóa học” ở đây là cách gọi gợi hình cho sự dễ chịu rất riêng khi gần gũi. Và sự dễ chịu ấy cũng có thể được chăm chút. Giữ vệ sinh, chọn loại dầu gội người kia thích, dùng chút nước hoa vừa đủ. Có khi bí quyết quyến rũ chưa nằm ở kỹ năng cao siêu nào, mà bắt đầu bằng việc đi tắm.

Có những nền tảng ấy rồi, phần còn lại vẫn cần học. Học hiểu cơ thể của nhau, nói về mong muốn, đón nhận phản hồi, biết chủ động và biết dừng lại. Sự thăng hoa cần cả sự hấp dẫn lẫn cách hai người chăm sóc trải nghiệm của nhau.

Lấy nhau lâu không có nghĩa là tự nhiên biết hết cách yêu nhau.

Người bạn thứ hai là bạn tâm giao.

Đó là người ta có thể kể những điều khó kể nhất. Một thất bại đáng xấu hổ, một nỗi sợ hơi trẻ con, một góc khuất không đẹp đẽ, hay đơn giản là hôm nay thấy mình mệt quá rồi.

Ở bên người ấy, ta không phải lúc nào cũng mạnh mẽ, đúng đắn và ổn thỏa.

Điều kiện cần đầu tiên là sự quan tâm thực chất. Muốn hiểu người kia đang trải qua điều gì, điều gì làm họ vui, điều gì khiến họ nặng lòng. Vấn đề của người kia cũng có chỗ trong sự quan tâm và trách nhiệm của mình.

Nếu một người kể chuyện công việc mà người còn lại chỉ chờ đến lượt nói chuyện của mình, hai người có thể nói cả tối mà chẳng ai được chia sẻ.

Điều kiện cần thứ hai là lắng nghe mà không vội phán xét.

Vợ vừa kể chuyện bị sếp làm khó, chồng đã kết luận “Tại em cả thôi”. Chồng vừa thú nhận một quyết định sai, vợ đáp ngay “Biết ngay mà, đã bảo rồi”. Những câu ấy kết thúc câu chuyện rất nhanh.

Nhanh đến mức lần sau người kia không muốn kể nữa.

Nhiều khi, người bạn đời chưa cần một giải pháp. Họ chỉ cần được nói hết, được hiểu và biết rằng mình không phải chịu đựng một mình.

Không phán xét không có nghĩa là luôn đồng ý. Hai người vẫn cần góp ý và phản biện, nhưng hiểu trước khi kết luận. Đặc biệt, điều người kia đã tin tưởng thổ lộ không được trở thành vũ khí trong lần cãi nhau tiếp theo.

Muốn có bạn tâm giao, chính mình cũng phải mở lòng. Một người chia sẻ thêm một chút, người kia đón nhận tử tế. Qua nhiều lần như vậy, sự tin cậy lớn dần, người bạn tâm giao ngày càng hiện rõ.

Người bạn thứ ba là bạn làm ăn. Thực ra đây mới là người bạn quan trọng nhất trong đời sống hiện đại, là nền móng thực tế để hai người cùng xây dựng cuộc sống.

Nghe hơi mất lãng mạn. Nhưng gia đình là một tổ chức kinh tế.

Có thu nhập, chi phí, tài sản, nghĩa vụ, rủi ro và những kế hoạch dài hạn. Tiền có hạn, còn những việc thấy cần tiêu thì rất nhiều. Em muốn đổi nhà, anh muốn đầu tư. Anh muốn mua xe, em muốn dành tiền học cho con.

Ai cũng có lý, nhưng số dư tài khoản không tăng theo số lượng lý lẽ.

Có khi mâu thuẫn đến từ việc một người đưa về một khoản tiền rồi cho rằng mình đã xong trách nhiệm. Điện, nước, học phí, đám cưới, đám giỗ, bố mẹ ốm… người còn lại tự cân đối.

Thiếu tiền đã mệt. Phải một mình lo chuyện thiếu tiền còn mệt hơn.

Điều kiện cần đầu tiên để trở thành bạn làm ăn là minh bạch để xây dựng lòng tin.

Anh kiếm được bao nhiêu, từ đâu, có khoản nợ nào, đầu tư ở đâu. Em có những khoản tiết kiệm nào, đang lo những nghĩa vụ gì. Những thông tin ảnh hưởng đến cuộc sống chung cần được cả hai biết.

Tiền không nhất thiết phải quy về một mối. Nhưng không thể lập kế hoạch chung trên những con số mà một người biết, một người đoán.

Anh thích mạo hiểm, em thích an toàn thì cùng thống nhất phần nào dành cho đầu tư, phần nào gửi tiết kiệm, khoản nào để dự phòng. Mua nhà, mua xe, biếu bố mẹ hai bên có nguyên tắc chung. Những khoản nhỏ mỗi người tự quyết theo “chính sách gia đình”.

Mua một cốc cà phê không cần trình duyệt. Mang tiền mua nhà đi đầu tư thì không thể đến lúc thua lỗ mới thông báo.

Điều kiện cần thứ hai là cùng chịu trách nhiệm với cuộc sống chung.

Đóng góp không chỉ là tiền mang về. Người chăm con, lo việc nhà, thu xếp cuộc sống cũng đang tạo ra nguồn lực. Một người có thể tập trung kiếm tiền thường là vì có người khác đang gánh giúp những việc không hiện lên trên bảng lương.

Hai người hợp lực chắc chắn vững hơn một người. Hai cái đầu biết trao đổi, phản biện rồi thống nhất có thể đưa ra quyết định tốt hơn. Nhưng điều ấy chỉ xảy ra khi cả hai cùng giải một bài toán.

Nếu mỗi người giữ một đáp án riêng và tìm cách bắt người kia chấp nhận, gia đình sẽ họp rất nhiều mà chẳng đi đến đâu.

Có những gia đình mà bạn tình đã mờ nhạt, bạn tâm giao cũng ít xuất hiện, nhưng bạn làm ăn vẫn rất ăn ý. Hai người tin nhau, phối hợp tốt, cùng gây dựng tài sản và chăm lo con cái. Mối gắn kết ấy vẫn giữ gia đình tồn tại bền chặt, dù chưa đủ để nói rằng cả hai có hạnh phúc thăng hoa.

Đó là sức nặng của người bạn thứ ba.

Điều kiện cần khó nhất là dám nghĩ cho gia đình trước khi tính phần hơn của mình.

Trong cuộc sống gia đình, khôn chưa chắc đã tốt.

Hai người cùng “khôn”, luôn giữ lợi thế và tính đủ phần mình, mối quan hệ dễ dừng ở mức cộng sinh. Một người “khôn”, một người cứ “dại”, sự tận tâm có thể trở thành cơ hội để lợi dụng.

Đẹp nhất là hai người cùng dám “dại”. Cùng nhận phần khó, cùng chủ động đóng góp, cùng nghĩ cho cuộc sống chung trước khi đòi được đáp lại ngang bằng.

Nhưng “dại” có trí tuệ khác với dại u mê.

Cho đi không có nghĩa là nhắm mắt trước sự che giấu, coi thường hay thiếu trách nhiệm. Một người đi nước cờ đẹp có thể khơi gợi thiện chí, nhưng không thể đi thay cả phần của người kia.

Lòng tin cần sự đáp lại.

Khi đã tin nhau, sự phối hợp trở nên uyển chuyển. Anh thạo việc gì anh làm, em giỏi việc gì em đảm nhận, việc lớn cùng bàn. Vẫn có thể có tài khoản riêng và khoản chi riêng, nhưng khó khăn chung không còn bị đẩy qua lại bằng câu “Đấy là việc của anh” hay “Em tự lo đi”.

Không cần cả ba người bạn đều đạt chín, mười điểm.

Năm, sáu điểm cũng đáng trân trọng nếu những điều kiện cần đã có và cả hai cùng muốn vun đắp. Một người chưa biết thể hiện sự âu yếm có thể học. Một người nghe chưa khéo có thể tập. Một người quản lý tiền chưa tốt có thể cùng xây nguyên tắc.

Điều quan trọng là phân biệt phần còn vụng về với nền tảng còn thiếu. Chưa biết lắng nghe khác với không muốn quan tâm. Chưa biết quản lý tiền khác với cố tình giấu giếm. Có những điều cần rèn luyện, có những điều cần nhìn thẳng.

Khi tìm bạn đời, công thức ba người bạn giúp ta nhìn qua những tiêu chuẩn bề ngoài. Mình có muốn gần người này không? Có thể sống thật với họ không? Có tin tưởng để cùng họ xây dựng cuộc sống không?

Khi đã có gia đình, công thức ấy giúp ta nhận ra người bạn nào đang rõ nét, người bạn nào đang bị bỏ quên.

Và trước khi chấm điểm người kia, hãy hỏi mình đang là người bạn như thế nào của họ.

Hiểu mình trước, rồi dũng cảm đi những nước cờ đẹp. Một cái ôm chủ động. Một lần nghe đến hết. Một cuộc trò chuyện thẳng thắn về tiền bạc.

Ba người bạn có thể xuất hiện rõ hơn từ những việc rất nhỏ ấy. Để hai con người còn chưa hoàn hảo cùng tạo nên một điệu nhảy ngày càng ăn ý, có rung động, có thấu hiểu, có chung sức và có chỗ cho cả hai trưởng thành.